خلاصهای کتاب راهنمای فرزند پروری موفق
سبکهای برقراری ارتباط با فرزند
- دستور صادر کردن (استبداد )
- بی تفاوت بودن
- حق انتخاب دادن.
-در سبک دستور صادر کردن فرزندان برای دوری از تنبیه و درگیری ترجیح میدهند از مقررات خشک والدین پیروی کنند اما یاد نمیگیرند برای خودش فکر کند و همیشه سعی میکنند به دیگران نگاه کنند و از آنان تقلید کنند. این والدین احساس کودک بد را در فرزندان ایجاد میکنند. و یاد میگیرند در برخورد با مشکلات صدای خود را بلند کنند و دست به پرخاشگری بزنند و این را راه صحیح میدانند و یاد نمیگیرند برای حل مشکلات از کلمات استفاده کنند.
-در سبک بیتفاوت و تسلیم بودن
والدین لوس کننده هستند و هیچ محدودیتی ندارند.فرزندان بدون داشتن خطوط راهنما بزرگ میشوند . مسئولیت پذیری را یاد نمیگیرند در کنار آمدن با مردم دچار مشکل میشوند و هر کاری که دوست دارند انجام میدهند احترام به حقوق دیگران را نمیآموزند.
کودکان به اعمال محدودیت نیاز دارند.
- در سبک حق انتخاب دادن و آزادمنشی
تعادل بین سخت گیری و آسان گیری است.
والدین برای مسئولیت پذیری دو عمل راهدف قرار میدهند. برای کودکان محدودیت ایجاد میکنند و درچارچوب محدودیت به کودکان حق انتخاب میدهند.
والدین نظر فرزندانشان را در تصمیمگیریها لحاظ میکنند و از آنها میپرسند و نشان میدهند که برای رأی و نظر آنها احترام قائل هستند.
حق انتخاب باید متناسب با سن کودک باشد.
در دادن حق انتخاب مسئولیت پذیری را به کودکان یاد میدهیم.
نکات مهم :
کودکان باید به والدینشان اعتماد کنند نه اینکه از آنها بترسند.
کودکان باید فرصت انتخاب داشته باشند و در آن محدودیتها مسئولیت را نیز بیاموزند.
فرزندان باید ببینند کاربرد واژههای آرام به جای فریاد کشیدن راه حل مشکلات است.
کودکان به اعمال محدودیت نیاز دارند زیرا به آنها کمک میکند که انتخاب کردن را یاد بگیرند
کودکان باید ببینند که دیگران نیز مهم هستند.
ویژگیهای فرزندان که بر رشد و رفتار تأثیر میگذارد.
خلق و خو
وراثت محیط
نقشهای پسر و دخترها
سن و مراحل رشد
این عوامل در پیشبینی و فهم عملکرد فرزندان به ما کمک میکند.
- خلق و خو
این عامل هیچ ارتباطی به استعداد ندارد. یعنی بعضی پرتحرک و بعضی آرام هستند. زیاد میخوابند یا کم . دوست دارند مردم زیاد دور و برشان باشند یا خیر.
این ویژگی به ما کمک میکند که مناسب وضع کودک عمل کنیم.
- وراثت و محیط
باید والدین انتظار داشته باشند که هم پسرها و دخترها در آشپزی، شستن لباسها و... کمک کنند. و همچنین بعضی از کارها را متناسب با جنسشان تعیین کرد.
- مراحل رشد
هر کودک با سرعت خاصی رشد میکند.
از فرزندانتان انتظار همکاری داشته باشید.
کودکان انتظارات را حس میکنند و فرزندانمان باید آن را اجرا کنند.
کودکان به احساس تعلق داشتن نیاز دارند. کودکان نیاز دارند خودشان را به جایی متعلق بدانند.
کودکان گاهی با بدرفتاری به احساس تعلق دست مییابند و اینکه بدرفتاری نشانه دلسردی کودکان است و دوست دارند به گروه و جمعی تعلق داشته باشند.
چهار هدف از بدرفتاری
-جلب توجه
-قدرت نمایی
- تلافی جویی
- نمایش بی کفایتی
-جلب توجه
جلب توجه را همه کودکان نیاز دارند. و کودکان اگر از راه صحیح به این نیاز نرسند با بدرفتاری دنبال جلب توجه هستند. گاهی اوقات نیز ممکن است کاری نکنند و به انتظار بنشینند که این رفتار را ایستا میگویند.
-قدرت نمایی
گاهی اوقات کودکان باور دارند که برای تعلق داشتن باید رئیس باشند. فرزندی که به دنبال قدرت نمایی است به والدینش میگوید شما نمیتوانید مرا درست کنید و این انتظارات را با داد و فریاد بیان میکند و یا با سکوت از انجام هر عملی خودداری کند والدین هم در این مواقع احساس عصبانیت بکنند و با او دعوا میکنند که کودک هم متقابلاً بدرفتاری میکند.
اگر والدین کوتاه بیایند او در نزاع پیروز میشود.
کودکان نیز بدون علاقه و در کمال سستی آنچه والدین میخواهند را انجام میدهند که این شکل را قدرت نمایی ایستا مینامیم.
-تلافی جویی
بسیاری از کودکان میخواهند رئیس باشند و چون در نزاع قدرت نمیتوانند برنده شوند به دنبال تلافی کردن هستند که ممکن است چیزی بگویند یا با عصبانیت به والدین خیره شوند که هر دو آزار دهنده است.
-نمایش بیکفایتی
بعضی از کودکان بی خیال میشوند و از دیگران میخواهند آنها را تنها بگذارند و دائماً میگویند که من نمیتوانم آن کار را انجام دهم.
وقتی کودکان بیتفاوت میشوند والدین هم بی تفاوت میشوند . این بیتفاوتی حتی در بعضی از موارد ممکن است رخ دهد. به ویژه در زمینهای که احساس کند موفق نمیشود.
کلید تشخیص هدف بدرفتاری توجه به سه نکته است.
چه احساسی دارید؟
چه عمل میکنید؟
فرزندتان چه پاسخی میدهد؟
راههای برقراری ارتباط قوی با کودک
احترام گذاشتن
شاد بودن
دلگرم کردن
عشق ورزیدن
-احترام گذاشتن:
این بزرگسالان هستند که به کودکان بیاحترامی میکنندبا خردهگیری ، فریاد زدن، کتک زدن و تحقیر کردن و با پیگیریهای سختگیرانه .
بین شما و کودک در احترام هیچ فاصلهای نیست.
اما باید بدانید هر دو مثل هم نیستید چون شما اطلاعات و تجربه بیشتری دارید. دوم اینکه شما مسئولیتی ندارید و هرچه فرزندتان گفت انجام دهید. این اشتباه است شما باید فرزندتان را راهنمایی کنید چون شما مسئول هستید اما راهنمایی محترمانه.
باید با کودک محترمانه رفتار کنید تا او هم محترمانه با شما رفتار کند.
خوش خلقی:
خوش خلقی کلید ارتباط با دوستان است.
با لبخند شروع کنید. یک صبح بخیر با لبخند. به مشکلات بخندید . به عقب بازگردید و به مشکلات بخندید . به اشتباهاتتان بخندید.
سخت نگیرید و شاد بودن نیاز به برنامه ندارد. کارهایی نظیر درست کردن غذا فرصتی برای شاد بودن است. در اتوبوس جدول حل کنید. از فرزندتان بخواهید لطیفه تعریف کند. کودکان دوست دارند به وجهه خندهدار هر چیزی توجه کنند. در مواقع اجتماعی مثل شام خوردن وقایع خوب و شاد را تعریف کنید و والدین از خودشان شروع کنند.
برای تفریح وقت بگذارید. وقتی را فرزندتان صرف کنند. وقت خواب فرصت خوبی برای رو در رو صحبت کردن است.
دلگرم بودن:
اگر میخواهید فرزندتان به خودشان اعتقاد داشته باشد به آنها اعتقاد داشته باشید. برای اینکه کودکان احساس کفایت و محبوبیت کنند نیاز به دلگرم شدن دارند. و برای اینکه صادقانه همکاری کنند باید در مورد خودشان احساس خوبی داشته باشند. برای دلگرمی باید:
تا حد امکان نه نگویید . از جملات چرا همیشه این کار را میکنی؟ استفاده نکنید.
به دنبال فرصتهایی باشید که میتوانید اجازه دهید و به او بله بگویید. مثل بله میتوانی بیسکویت بخوری.
ببینید چه چیزی در فرزندتان ویژه است و روی آن انگشت بگذارید.
به تلاشهای فرزندتان توجه کنید و کمتر روی اشتباهات او تکیه کنید. و باید این اطمینان را به او بدهید .
به فرزندتان بیاموزید که به سایرین کمک کند و تشویقش کنید.
محبت و علاقه نشان دهید.
هر کودکی برای آنکه احساس امنیت کند باید حداقل یک بزرگسالی را دوست بدارد و علاقه خودتان را با گفتهها و اعمالتان نشان بدهید.
با گفتن دوستت دارم. با آغوش کشیدن و دستی به سرو رویش کشیدن. با گفتار و رفتار محترمانه.
باورها از کجا میآیند؟
چیزهای پر اهمیت خانواده
جایگاه کودک در خانواده
گفتهها و اعمال والدین
شیوه فرزند پروری
چیزهای پر اهمیت در خانواده
آن را فضای خانوادگی مینامند.
فرزندان خودشان تعیین میکنند چیزهایی مهم باشد. (مثل اینکه والدین برای رفع مشکلات با همدیگر صحبت میکنند. )
کودکان راه خودشان را میروند و خودشان تصمیم میگیرند ممکن است یک فرزند یک ارزش را بپذیرد ولی دیگری را رد کند.
ممکن است چیزهای مهم هم تغییر کند. (نگاه بعضی از برنامههای تلویزیون در بعضی از خانوادهها مجاز است ولی در بعضی از خانوادههها مجاز نیست.)
جایگاه فرزند در خانواده:
تک فرزند ، بزرگترین فرزند، فرزند دوم ، فرزند وسطی ، کوچکترین فرزند
والدین چه میگویند؟
فرزندان از گفتار و کردار والدین خود بسیار میآموزند.
فرزندان از والدین معنی و مفهوم بزرگسال شدن را میآموزند و باید با کردار و گفتارتان به فرزندتان نشان دهید که چه چیزی برای شما مهم است.
درباره ارزشها صحبت کنید.
با او طوری رفتار کنید که دلتان میخواهد او با شما رفتار کند، فرزند شما بیش از گفتار شما از رفتارتان درس میگیرد.
والدین به آنچه میگویند عمل کنند و ایمان داشته باشند.
سبکهای فرزند پروری
بعضی از والدین مرتباً دستور میدهند فرزندان یاد میگیرند راه دعوا را پیش گیرند بعضی والدین اهل تسلیم هستند، فرزندان یاد میگیرند فقط خواسته خودشان مهم است. بعضی والدین حق انتخاب میدهند، فرزندان یاد میگیرند که همکاری با مردم داشته باشند.
تنها رفتاری که میتوانید تغییر بدهید، رفتار خودتان است.
برای آنکه به فرزندتان کمک کنید بدرفتاریاش را متوقف کند بر پاسخ خودتان تمرکز کنید، چیزی بگویید یا کاری کنید که فرزندتان انتظار آن را ندارد.
باورها و احساسات والدین بر اینکه کودک چه روشی برای خواستنی بودن در پیش بگیرد تأثیر میگذارد.
برای اینکه به فرزندان کمک کنید باورهای مثبت در خود شکل دهد باید به فرزندتان کمک کنید در کارهای دیگران شرکت کند.
حق انتخاب بدهید.
خوشرو باشید.
توجه کنید و دلگرم بودن را آموزش دهید.
اطمینان خاطر بخشیدن به فرزندان
کودکان بر اساس عزت نفس میفهمند که خواستنی بوده و تعلق دارند.
اطمینان خاطر دادن نوعی مهارت برای کمک کردن به کودکان است که با عزت نفس رشد کنند.
پذیرفته شده هستند ، با کفایت هستند، دوست داشتنی هستند.
در ابتدای اطمینان خاطر دادن باید احترام گذاشت. همه مردم مستحق احترام هستند.
برای اطمینان بخشی باید مهارتهای زیر را انجام دهید.
پذیرفتن و علاقه به فرزند
وقتی فرزند دست به تلاش میزند یا به پیشرفتی میرسد به او توجه نشان دهید.
از فرزندتان تقدیر کنید.
به فرزندتان ایمان دارید.
پذیرفتن و علاقه به فرزند
همان گونه که هست دوستش بدارید، و دائماً اشتباهات فرزندتان را تذکر ندهید ممکن است کاری که فرزندتان انجام میدهد باب میل شما نباشد ولی نیاز به پذیرفتن والدین دارد.
به کوششهای فرزندتان توجه کنید.
باید پیشرفتهای اندک را به او یادآوری و گوشزد کنیم.
میتوانید به او بفهمانید خود تلاش و کوشش مهم است نه نتیجه آن کار
به کارها و تلاش های فرزندتان توجه کنید و مترصد یادآوری و تشویق آنها باشید.
از کودکتان تقدیر کنید.
کودکان نیاز به مشارکت دارند و میخواهند در خانواده خود مفید و ثمربخش باشند.
ببینید چه چیزهایی برای فرزندتان اهمیت دارد.
به فرزندتان اعتماد و باور داشته باشید.
سعی کنید به فرزندتان کارهای جدید آموزش دهید و اجاه دهید چیزهای جدید را امتحان کنند.
نباید روی اشتباهاتی که مرتکب شده فکر کنید.